Tủ Sách Mini

Tin The Giver - Người Truyền Ký Ức của Lois Lowry được nxb Nhã Nam xuất bản làm gợi nhớ nhiều kỷ niệm dễ thương. Cuốn truyện này với tôi có ý nghĩa đặc biệt, bởi vì là cuốn truyện tiếng Anh đầu tiên mà tôi có thể đọc dễ dàng. Tôi gặp The Giver sau khi tốt nghiệp trung học ở Mỹ, lúc đó sang Mỹ cũng được ba năm. Trong trường tôi cũng có đọc một số sách do cô giáo bắt buộc, như truyện The Hatchet, về cậu bé bị lạc trong rừng một kiểu Robinson lạc hoang đảo, xong rồi vài truyện học trò như là Killing Mr. gì gì đó, về nhóm học sinh bắt cóc ông thầy dạy Anh văn để dọa ổng, mà vô tình làm ổng chết vì thiếu thuốc trợ tim (truyện này sau đó được làm thành phim cùng tên do Katie Holmes đóng). Nhưng những cuốn đó khi đọc vẫn còn kém tiếng Anh, nên đọc rất khó khăn, chủ yếu để hiểu nói gì thôi chứ cũng chẳng thích gì. The Giver là cuốn sách tôi có thể "thưởng thức" thật sự, đọc thoải mái, nhẹ nhàng, không cần mò tới cuốn từ điển nhiều. Giờ mới biết bà tác giả chuyên viết cho lứa tuổi cấp 2 nhiều nên không dùng nhiều từ khó nên mình mới dễ đọc.

Một cuốn sách hay, có thể làm tôi đọc không dứt cho đến hết. Truyện về cậu bé bình thường, có bạn bè, cha mẹ, sống vui vẻ, gần như là một xã hội hoàn hảo. Nhưng ta biết xã hội và cuộc sống của cậu là ... bất bình thường khi họ có cuộc họp quyết định mỗi đứa trẻ phải làm nghề gì, và phải sống, cưới người nào và mỗi người phải sống theo quyết định ấy. Nhân vật chính của chúng ta không được chọn vào nghề hay cho người nào hết, cậu bắt đầu thấy cô đơn khi những người khác đều có đôi có bạn, tách rời khỏi những người thân thuộc, dù vẫn sống giữa họ. Sau đó cậu mới biết là cậu sẽ thành người "giữ ký ức" đời sau thay cho ông già giữ ký ức. Từ đó cậu đi theo ông già để học nghề. Ông truyền cho cậu những cảm xúc ấm áp của con người mà cậu chưa từng cảm giác qua bao giờ, như niềm vui thật sự, ấm cúng, v.v. Rồi từ đó cậu nhìn ra những sự "khác lạ" của gia đình, xã hội mình. Như khi cậu hỏi cha mẹ có thật sự yêu cậu không, hay chỉ làm nghĩa vụ của họ theo như cộng đồng chỉ định thôi. Rồi dần dần cậu nhận ra những mặt xấu của xã hội mà mình đang sống, nó che dấu một bí mật khủng khiếp bên dưới bộ mặt hoàn hảo đó.

Đọc lâu rồi nên không nhớ được kỹ càng từng chi tiết, nhưng đó là một câu chuyện hay, thu hút từ đầu đến cuối. Nhưng không phải là loại truyện mà tôi có thể nói, wow, hay tuyệt vời, để cầm lên đọc lại, hay ngồi dịch cho người ta.

Trước hết là về ý tưởng chính của truyện: một xã hội hoàn hảo, khá máy móc nhưng che giấu những bí mật kinh khủng về con người. Nếu là một học sinh bình thường thì tất nhiên tôi sẽ có ấn tượng về motif này lắm, nhưng rất tiếc hồi nhỏ cũng luyện thể loại khoa học viễn tưởng hơi nhiều nên cũng chả thấy có gì mới mẻ. Nhất là hồi đó đọc qua cuốn gì mà anh chàng phi hành gia bị lọt vào nguyên hành tinh mà người ta sống rất máy móc, truyện kể không gian rất u tối, rất tiếc giờ hổng nhớ là truyện gì nữa.

Thứ hai, đọc xong rồi ngẫm nghĩ, nếu cái cộng đồng đó tệ hại, mất nhân tính, xấu xa như thế, thì tại sao họ lại cần đến "người giữ ký ức" làm cái gì? Trong khi ông già giữ ký ức gần như sống tách biệt với xã hội, không giúp ích gì cho cái cộng đồng đó hết, ổng chỉ ngồi ôm cái đống ký ức đó đến hết đời, rồi lựa người khác lên thay, rồi chết. Rồi cách giải quyết của câu chuyện cho thằng bé ra đi tìm chân trời mới gì đó, rời bỏ cộng đồng, ra đi trong vô định, bỏ vai trò người giữ ký ức của cộng đồng. Một xã hội như thế thì lẽ ra rất cần một người giữ ký ức chứ, vậy mà cho nó bỏ đi cái rẹt.

Nhân vật chính thấy cũng tầm thường không có gì nổi bật. Cứ cho là nó có những tình cảm hơn các bạn bè khác đi. Nhưng đó là vì nó đã biết những kí ức do ông già truyền cho, thì tất nhiên ai trong hoàn cảnh đó cũng nghi ngờ tự hỏi về thân thế, gia đình mình thôi. Nếu đổi lại nó được giao cho nhiệm vụ khác thì suốt đời cũng hạnh phúc trong xã hội ấy.