GIA NHẬP NGÀNH ANIME ĐƯỢC MỘT THỜI GIAN RỒI…
Tôi phát hiện ra có nhiều việc trong ngành mà tôi đã từng nghe hay nghĩ đến khi còn là một fan thường bị sai hoặc phóng đại quá mức.
Khi tìm thấy một thứ như anime, còn quá mới, quá thú vị, và đa dạng đến mức muốn nổ tung đầu óc ra, thì đột nhiên ta cảm thấy rất khó khăn để tìm thấy những giá trị tốt đẹp trong những thứ mà ta đã quen thuộc từ nhỏ. Rất dễ dàng để tin rằng mọi lời đồn đãi là sự thực. Nhưng cuối cùng, thì điều đó chỉ gây hại cho anime, và nó làm những người ngoại đạo càng có ác cảm với anime hơn bởi những điều xấu xa thường kèm theo với các fans quá khích.
HOẠT HÌNH MỸ TỆ HƠN / CHẤT LƯỢNG KÉM HƠN HOẠT HÌNH NHẬT
Thật dễ dàng để nói một vật “dở” hơn là nói bạn “không thích,” nhưng giữa hai điều đó có sự khác nhau rất lớn. Ngòai thị trường có rất nhiều anime chất lượng kém. Fans cảm thấy vì anime có nhiều chi tiết hơn trong cách vẽ nhân vật, nó có “chất lượng hội họa” cao hơn. Không thể nào đánh giá được “chất lượng hội họa” bởi vì phong cách thuộc về sự lựa chọn của mỗi người hơn là một sự thật bất biến. Tôi đã nghe người ta nói là GHOST IN THE SHELL và AKIRA có “chất lượng hội họa cao hơn” là KIKI’S DELIVERY SERVICE và IRON GIANT. Điều này không đúng chút nào. Tất cả các phim trên đều là những tranh họa có chất lượng cao, dù chúng có khác nhau thế nào đi nữa. Nhiều người ảo tưởng, đặc biệt là trong nước Mỹ, rằng nhiều chi tiết hơn có nghĩa là chất lượng cao hơn. Nhiều họa tiết có thể được dùng để che đi nội dung yếu ớt và nền nghèo nàn (tiếc thay, một vấn đề thông dụng trong truyện tranh Mỹ.) Nhưng thật ra, vẽ một nhân vật đơn giản mà có sức thu hút còn khó hơn là tạo nên một nhân vật nhiều chi tiết có sức thu hút.
LỜI THOẠI TRONG PHIM NHẬT HAY HƠN ANIME ĐƯỢC LỒNG TIẾNG MỸ
Tôi hiểu tại sao bạn lại cảm thấy thế, đặc biệt nếu bạn không hiểu tiếng Nhật và ở gần những người cũng yêu mến anime. Trước khi tới Nhật, tôi tin là các anime đều có kịch bản tuyệt vời, và tôi chỉ đơn giản là quá non kém để hiểu những lời thoại siêu cấp. Không chỉ mình tôi cảm thấy thế. Tôi nhớ có người bạn từng phát biểu là FIST OF THE NORTH STAR (HOKUTO NO KEN) chắc chắn hay như là thơ của đại văn hào Shakespeare. Chúng tôi không có xem anime lồng tiếng hay phụ đề, nên chỉ chế ra lời thoại trong đầu.
Một buổi chiều năm 1998, tôi đang nấu ăn và sau là chiếc TV đang mở. Một chương trình anime show bắt đầu, nó có lời thoại ngu ngốc và diễn xuất tệ hại nhất mà tôi từng nghe! Sau một hồi chịu không nổi tôi phải quay lại đó là cái gì, và khi đứng trước TV, tôi khám phá ra đó là bộ DIRTY PAIR! Tôi mê bộ đó lắm trước khi đến Nhật Bản.
DIỄN VIÊN LỒNG TIẾNG NHẬT CÓ TÀI HƠN DIỄN VIÊN MỸ
Các diễn viên lồng tiếng anime làm việc trong những điều kiện khác với diễn viên Mỹ - những điều kiện mà cá nhân tôi tin rằng đã nâng cao chất lượng diễn xuất của họ. Họ diễn xuất và làm việc với, hay đối lập, với nhau với một bộ phim hoạt hình đã hòan chỉnh. Những diễn viên Mỹ hoặc là phải thâu âm trước khi phim hoạt hình hoàn tất, hay là trong trường hợp của anime dịch, họ làm việc với một bộ phim đã được chỉnh thời gian để tương ứng với nhịp điệu của một ngôn ngữ khác. Không có cái gọi là bản dịch hoàn hảo từ tiếng Nhật sang Anh (hoặc là ngược lại), vì thế cách làm tốt nhất là lấy ý nghĩa gốc và đặt nó vào trong những từ đồng nghĩa (đồng nghĩa với việc làm bực tức những anime fans không rành tiếng Nhật.)
LÀM HOẠT HÌNH RẺ HƠN LÀM PHIM NGƯỜI ĐÓNG
Tôi ước gì điều này là thật! Vậy nghĩa là tôi sẽ không bao giờ cần phải kiếm việc làm. Mỗi phút sản xuất phim hoạt hình phải tốn tiền nhiều hơn một phút của live-action – có khi còn đắt hơn gấp nhiều lần. Khi một đài truyền hình Nhật Bản thiếu tiền, những chương trình đầu tiên mà họ cắt là phim hoạt hình (đặc biệt là những chương trình làm cho fans, chỉ chiếm 3% tổng số người xem.) Họ thay thế chỗ trống bằng các shows có các cô gái đẹp ở những khu nghỉ mát xinh đẹp, và các mỹ nhân chỉ ngồi chơi, nếm thức ăn, và thốt, “Ngon quá!” Shows như thế chỉ cần một người thâu hình, một nhà sản xuất, một cô bé xinh xắn (họ là chuyên gia trong việc tìm ra các cô không có đầu óc), và số tiền tương ứng để đi đến nơi. Có khi bọn họ không cần phải nghỉ trong khách sạn mắc tiền nữa! Chỉ quay phim thôi. (Nhiều khi, các nhà hàng và khách sạn sẵn sàng cho ở miễn phí bởi vì các chương trình này là cách quảng cáo tốt.)
Các hãng studio của Hollywood thường đổ tiền vào phim truyện, gây cho ta cảm giác là phim mắc lắm! Nhưng thực ra, để xem tiền nên xài thế nào, thì hãy đi xem các bộ phim của studio nhỏ ở tiệm mướn băng, rạp hát, và hội chợ phim.
NGƯỜI TA LÀM SHOWS HOẠT HÌNH BỞI VÌ PHIM NGƯỜI ĐÓNG TỐN NHIỀU TIỀN QUÁ
Điều này làm tôi nhớ ý kiến là hoạt hình là bước cuối cùng cho những người làm phim, và rằng trong mỗi phim hoạt hình là một bộ live-action. Đây cũng như nói trong mỗi bức vẽ là một tấm hình chụp mong được thoát ra ngoài.
Có một ý kiến tương tự cho manga – rằng người ta tạo manga bởi vì họ không có tiền làm animation. Tôi biết có một vài manga dở được làm theo hướng đó, nhưng một cuốn truyện manga tốt biết cách lợi dụng những cơ hội tốt nhất của phương tiện truyền thông này, và cũng tương tự như thế cho hoạt hình.
TRONG NƯỚC MỸ, ANIMATION CHỈ GIÀNH CHO CON NÍT, NHƯNG Ở NHẬT BẢN AI CŨNG XEM NÓ HẾT
Phần lớn các shows anime chỉ giành cho con nít, và hầu hết các show trên TV đều viết cho khán giả dưới 18 tuổi. Một nhà sản xuất nổi tiếng, người có nhiều TV hits hơn bất cứ ai, đã nói, “Mọi thứ phải được viết cho lứa tuổi 14, cho dù là ý tưởng gì đi nữa, nếu không thì nó sẽ thất bại.” (Manga, tuy thế, thật sự được đọc bởi số lượng độc giả khổng lồ, và có nhiều manga được viết cho mỗi độ tuổi và sở thích khác nhau.)
Kể từ khi tôi còn nhớ được, cácbạn của tôi đều thích xem animation, và sẽ xem bất cứ khi nào có thể được. Lúc nào cũng có khán giả người lớn cho phim hoạt hình trong nước Mỹ nhưng số lượng cung không đáp ứng nổi.
Điều hiểu lầm một phần là tại vì sự khác nhau trong Luật Lệ Chiếu Truyền Hình (Broadcast Standards & Practices) của Mỹ và Nhật. Có rất nhiều nội dung được coi là không thể nào chấp nhận cho TV ở Mỹ, lại được cho phép trong Nhật. Dù vậy, Nhật cũng có giới hạn của họ, và một vài luật của Nhật cũng nghiêm như là luật của Mỹ.
NHÀ LÀM PHIM HOẠT HÌNH NHẬT CÓ RẤT NHIỀU TIỀN
Lương của nhà làm phim hoạt hình Nhật bằng khoảng một phần tư nhà làm phim Mỹ.
NHÀ LÀM PHIM HOẠT HÌNH NHẬT GIỎI HƠN NHÀ LÀM PHIM MỸ RẤT NHIỀU
Có nhiều nhà làm phim hoạt hình giỏi trên khắp trái đất. Người Nhật có nhiều cơ hội làm với phim truyền hình hơn đồng nghiệp Mỹ bởi vì hoạt hình ở Mỹ rất là đắt tiền. Bởi vậy, nhiều công việc hoạt hình trên TV được làm ở nước ngoài. Nếu nhìn kỹ hơn ở các phim Mỹ và chương trình quảng cáo ta sẽ thấy rõ có rất nhiều tài năng trong nước Mỹ có số lượng style đa dạng. Sự đa dạng rất quan trọng cho sự sống còn của ngành hoạt hình trong thời gian dài lâu. Thị hiếu của khán giả thay đổi, thiết kế trở nên cũ kỹ, và nếu chỉ có một vài lựa chọn, ngành hoạt hình sẽ gặp khó khăn cho đến khi đáp ứng được khán giả.
HOẠT HÌNH MỸ SẼ CHẲNG BAO GIỜ COOL ĐƯỢC NHƯ ANIME
Hầu hết các nhà hoạt hình tôi nói chuyện với trong vài năm nay đều muốn làm điều gì đó để thay đổi ngành hoạt hình Mỹ. Với nhiều ý tưởng như thế, mọi việc sẽ được thay đổi. Những bước đi đầu tiên đã bắt đầu với phim IRON GIANT và ATLANTIS (ai có thể nghĩ được là Disney đã phát hành được một phim như thế?!), vì vậy chỉ là vấn đề thời gian sớm muộn cho đến khi nhiều shows chất lượng cao với kịch bản tuyệt vời, và hình ảnh đỉnh cao được thực hiện thêm nhiều.
Bài viết của S. Frazier
mhd dịch
www.truyentranh.com